ผู้เขียน หัวข้อ: การเสียภาษีของคู่สมรสหลักเกณฑ์ใหม่ ใช้ปีภาษี 2555 เป็นต้นไป  (อ่าน 12878 ครั้ง)

Team_nukbunchee

  • Administrator
  • Jr. Member
  • *****
  • กระทู้: 93
    • ดูรายละเอียด
  การเสียภาษีของคู่สมรสหลักเกณฑ์ใหม่ ใช้ปีภาษี 2555 เป็นต้นไป
(พระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร ฉบับที่ 18 พ.ศ. 2555)


       ผลจากการที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยที่ 17/2555 เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2555 ว่ามาตรา 57 ตรีและมาตรา 57 เบญจแห่งประมวลรัษฎากรที่กำหนดให้ถือว่าเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(2) ,(3) (4) ,(5) ,(6) ,(7) ,(8 ) ของหญิงสมรสเป็นเงินได้ของสามี ให้สามีมีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการและเสียภาษี ยกเว้นเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) เท่านั้นที่ภริยามีสิทธิแยกยื่นและเสียภาษีในนามของตนเองได้  ซึ่งทำให้ชายที่สมรสที่เข้าข่ายดังกล่าวมีโอกาสเสียภาษีสูงกว่าชายโสดเนื่องจากมีฐานภาษีจากเงินได้ของภริยามาเพิ่ม  บทบัญญัติดังกล่าว ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญมาตรา 30 บทบัญญัติตามประมวลรัษฎากทั้งสองมาตราจึงใช้บังคับมิได้ตั้งแต่วันที่ศาลอ่านคำวินิจฉัยคือวันที่ 4 กรกฎาคม 2555 เป็นต้นไป (ข้อกำหนดศาลรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาและการทำคำวินิจฉัย พ.ศ. 2550 ข้อ 55) และเนื่องจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญเป็นเด็ดขาด มีผลผูกพันรัฐสภา คณะรัฐมนตรีศาลอื่น องค์กรอื่นของรัฐ  ทำให้กรมสรรพากรต้องแก้ไขปรับปรุงบทบัญญัติเกี่ยวกับการยื่นแบบแสดงรายการและการเสียภาษีของผู้มีเงินได้ที่สมรส และด้วยเวลาที่ใกล้จะถึงกำหนดการยื่นแบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี 2555 แล้ว รัฐบาลจึงตรากฎหมายออกมาในรูปของพระราชกำหนดฯ ยกเลิกแก้ไข เพิ่มเติมเรื่องดังกล่าว โดยให้ใช้กับเงินได้ปี 2555 ที่ต้องยื่นแบบเสียภาษีในปี 2556 เป็นต้นไป โดยมีหลักการดังนี้

  1.   ยกเลิกมาตรา 57 ตรี (ให้เงินได้ของหญิงสมรสเป็นเงินได้ของสามี ให้สามีเป็นผู้ยื่นแบบและเสียภาษี)
  2.   ยกเลิกมาตรา 57 เบญจ (หญิงสมรสแยกยื่นแบบแสดงรายการและเสียภาษีในนามของตนเองได้เฉพาะเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1))
  3.   ค่าลดหย่อนตามมา
ตรา 47 (2) ยกเลิกข้อความเก่าและแก้ไขเป็นมาตรา 47 เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 เมื่อได้หักตามมาตรา 42 ทวิ ถึงมาตรา 46 แล้ว เพื่อเป็นการบรรเทาภาระภาษี ให้หักลดหย่อนได้อีกต่อไปนี้
    (1) ลดหย่อนให้สำหรับ
        (ก) ผู้มีเงินได้ 30,000 บาท
           (ข) สามีหรือภริยาของผู้มีเงินได้ 30,000 บาท
……………………
   “(2) ในกรณีสามีภริยาต่างฝ่ายต่างมีเงินได้ การหักลดหย่อนตาม (1) (ก) และ (ข) ให้หักลดหย่อนรวมกันได้
60,000 บาท”


  4.   เพิ่มมาตรา 57 ฉ การจัดเก็บภาษีและการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้ของสามีภริยา กฎหมายใหม่บัญญัติดังนี้
“มาตรา 57 ฉ ในการเก็บภาษีเงินได้จากสามีและภริยานั้น ให้สามีและภริยาต่างฝ่ายต่างมีหน้าที่ยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินที่ตนได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตามมาตรา 56  ในกรณีที่เงินได้พึงประเมินไม่อาจแยกได้อย่างชัดแจ้งว่าเป็นของสามีหรือภริยาแต่ละฝ่ายจำนวนเท่าใด ให้ถือเป็นเงินได้พึงประเมินของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง เว้นแต่เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40( 8 ) สามีและภริยาจะแบ่งเงินได้พึงประเมินเป็นของแต่ละฝ่ายตามส่วนที่ตกลงกันก็ได้ แต่รวมกันต้องไม่น้อยกว่าเงินได้พึงประเมินที่ได้รับ ถ้าตกลงกันไม่ได้ ให้ถือเป็นเงินได้พึงประเมินของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่งสามีและภริยาจะตกลงยื่นรายการและเสียภาษีรวมกัน โดยให้ถือเอาเงินได้พึงประเมินของตนเป็นเงินได้ของสามีหรือภริยาอีกฝ่ายหนึ่งก็ได้ หรือจะแยกยื่นรายการและเสียภาษีเฉพาะส่วนที่เป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (1) โดยมิให้ถือเอาเป็นเงินได้ของอีกฝ่ายหนึ่งก็ได้แต่ถ้ามีภาษีค้างชำระสามีและภริยาต้องร่วมรับผิดในการเสียภาษีที่ค้างชำระนั้น  เมื่อได้เลือกยื่นรายการตามวรรคสองและวรรคสามในปีภาษีใดแล้ว ให้ถือว่าเป็นวิธีการยื่นรายการสำหรับปีภาษีนั้นตลอดไป เว้นแต่อธิบดีจะอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงวิธีการเลือกยื่นรายการดังกล่าว”


  5.   สรุปหลักการยื่นแบบแสดงรายการและเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของสามีภริยาที่สมรสตามมาตรา 57 ฉ มีดังนี้

      5.1 แยกยื่นรายการและแยกเสียภาษี : สามีหรือภริยาที่ต่างมีเงินได้ ต่างมีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการและเสียภาษีจากเงินได้ทุกประเภทของตนเอง ตามหลักการทั่วไปในมาตรา 56 กรณีมีเงินได้พึงตามมาตรา 40 (2) ,(3) ,(4) ,(5) ,(6) ,(7) ,(8 ) ที่คู่สมรสมีร่วมกันและแยกไม่ได้ชัดแจ้งว่าเป็นของสามีหรือภริยาฝ่ายละเท่าไร ให้ถือเป็นเงินได้ของสามีและภริยาคนละครึ่ง  ยกเว้นเงินได้ตามมาตรา 40 (8 ) สามีและภริยาจะแบ่งเป็นของแต่ละคนตามส่วนที่ตกลงกันก็ได้  แต่เมื่อรวมกันแล้วต้องเท่ากับเงินได้พึงประเมิน (ในกฎหมายเขียนว่า “ไม่น้อยกว่า” ซึ่งแปลว่ารวมกันแล้วเท่ากับหรือมากกว่าก็ใช้ได้ แต่ผู้เขียนขอแปลว่ารวมกันแล้วมันต้องเท่ากับเงินได้รวมจริงๆ  เพราะถ้ารวมกันแล้วมากกว่ามันก็ผิดอยู่เห็นๆ) อย่างไรก็ตามถ้าตกลงกันไม่ได้ก็ให้ถือเป็นเงินได้ของสามีและภริยาฝ่ายละครึ่ง

     5.2 ยื่นรายการและเสียภาษีรวมกันสำหรับเงินได้ทุกประเภท : คู่สมรสตกลงยื่นรายการและเสียภาษีรวมกัน โดยถือเงินได้ของสามีหรือภริยาเป็นเงินได้ของอีกฝ่ายหนึ่ง ซึ่งการยื่นภาษีรวมกันนี้ถ้ามีภาษีค้างชำระ สามีภริยาต้องร่วมรับผิดในหนี้ภาษีนั้น

     5.3   แยกยื่นรายการและเสียภาษีเฉพาะเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40 (1) เท่านั้น ส่วนเงินได้ตามมาตรา 40 (2) ,(3) ,(4) ,(5) ,(6) ,(7) ,(8 ) ยื่นรวมกัน โดยยื่นฯ ในนามของสามีหรือภริยา คนใดคนหนึ่ง และดังที่ได้กล่าวแล้วว่าในส่วนของการยื่นภาษีรวมกันถ้ามีหนี้ภาษีค้างชำระ สามีหรือภริยาอีกฝ่ายหนึ่งต้องร่วมรับผิดในหนี้ภาษีนั้นการเลือกวิธีการยื่นแบบภาษีนั้น เมื่อได้เลือกยื่นด้วยวิธีการใดในปีภาษีใดแล้ว ต้องใช้วิธีการนั้นสำหรับปีภาษีนั้นๆ ตลอดไป ดังนั้น กรณียื่นเพิ่มเติมในปีภาษีนั้นต้องใช้วิธีการเช่นเดียวกับการยื่นปกติ  เว้นแต่อธิบดีจะอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงวิธีการเลือกยื่นรายการ(ในปีภาษี) ดังกล่าว”  หมายความว่า หากเป็นคนละปีภาษี ก็สามารถเลือกวิธีการยื่นแบบแตกต่างกันได้ มิได้จำกัดว่าต้องเลือกวิธีเดียวกันทุกปี

   ***อนึ่ง ตามที่ก่อนหน้านี้มีคำชี้แจงกรมสรรพากรเรื่อง แนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากสามีและภริยา  ลงวันที่ 19 กันยายน 2555 ซึ่งมีการเผยแพร่ทางเว็บไซต์กรมสรรพากรและผ่าน e taxinfo ของกรมสรรพากรนั้น เนื่องจากแนวปฏิบัติดังกล่าวมีจุดที่ขัดแย้งกับพระราชกำหนดฯ ที่ออกมา ทางกรมสรรพากรก็แจ้งข่าวมาว่ากำลังแก้ไข  ดังนั้นขอให้ใช้พระราชกำหนดนี้เป็นหลัก เนื่องจากเป็นตัวกฎหมาย

        ดังนั้นถ้าท่านสมาชิกอ่านบทความนี้จบแล้วยังมีเรื่องที่งงๆ อยู่บ้างก็น่าจะเป็นเรื่องธรรมดาสำหรับการใช้กฎหมายใหม่นะคะ ผู้เขียนคาดว่า มีปัญหาที่ต้องตีความอีกพอสมควรเกี่ยวกับสิทธิหน้าที่ผู้เสียภาษี อันเนื่องมาจากสถานภาพการสมรส เช่น การสมรสที่มีอยู่ตลอดปี สมรสระหว่างปี หย่าระหว่างปี ตายระหว่างปี ตอนนี้สิทธิผู้หญิงกับผู้ชายเท่าเทียมกัน การเขียนกฎหมายแบบให้สิทธิเท่าเทียมเช่น ยอมให้เอารายได้ของสามีไปยื่นรวมกับภริยาได้คงทำให้โปรแกรมเมอร์แบบภาษีของกรมสรรพากรเวียนศีรษะพอสมควร แต่อย่างไรก็ตาม แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภงด.90 ,91 ออกมาแล้วตามที่ส่งไฟล์แนบมาด้วย พร้อมคู่มือการกรอก
   
เอกสารประกอบบทความ
1.   พระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2555
2.   แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภงด.90 ปี 2555
3.   วิธีกรอกแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภงด.90 ปี 2555
4.   แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภงด.91 ปี 2555

---------------------
วิไล  วัชรชัยสิริกุล
เว็บมาสเตอร์นักบัญชีดอทคอม
wilai@nukbunchee.com / www.facebook.com/wilai5
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: มิถุนายน 10, 2014, 01:12:52 PM โดย Team_nukbunchee »